Category: ትግርኛ

ኤርትራ: ን10 ዓመት ኣብ ቀይዲ እትርከብ ሲሃም ዓሊ ዓብዱ

ሲሃም ዓሊ ዓብዱሂዩማን ራይትስ ዎች፡ መንግስቲ ኤርትራ ድርብ ዜግነት ኣመሪካን ኤርትራን ን ዘለዋ ጓል 15 ዓመት እንከላ ቅድሚ ዓሰርተ ዓመት ንዝኣሰራ ሲሃም ዓሊ ዓብዱ ብቕልጡፍ ክፈትሓ ጸዊዑ።ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሓላፊት ተዓዛቢ ሰብኣዊ መሰላት ላቲትያ ባደር፡ "መንግስቲ ኤርትራ ንህይወት ሲሃም ዓሊ ዓብዱ ካብ ጓል 15 ዓመት ኣትሒዙ ን10 ዓመት ኣሲርዎ" ድሕሪ ምባል፡ “ንዓኣን ንኹሎም እቶም ብዘይ ሕጊ ኣሲሩዎም ዘሎ እሱራትን ብዘይ ዝኾነ ቅድመ-ኵነት ብቕልጡፍ ክፈትሖም ኣለዎ" ኢላ።

ሲሃም ዓሊ ዓብዱ፡ ጓሉ ንምኒስተር ዜና ኤርትራ ነበር ዓሊ ዓብዱ ኮይና፡ ኣብ 2012 ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝኣተወት ይዝከር።

መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሓሳባትካ ብናጽነት ናይ ምግላጽ መሰል፡ ኣብ ልዕሊ ናይ እምነትን ኣምልኾን ዝኣመሰሉ ሰብኣዊ መሰላት ቀይድታት ኣምቢሩ ከምዘሎ ብዙሓት ትካላት ሰብኣዊ መሰላት ክኸስዎ ጸኒሖም ኣለው።

ኣብዚ እዋን ሰራዊት ኤርትራ፡ ኣብ ሰራዊት ኣይተሰለፍኩምን ንዝበሎም ንምህዳን፡ ገዛ ገዛ ብምእታው ዝግበር ተፍትሽ፣ ትካላትን መንበሪ ኣባይትን ምዕሻግ፡ ቅድሚ ሕጂ ካብ ዝነበረ ብዝሓየለ ኣገባብ ግፋታት ይካየድ ምህላው ይግለጽ።

መንግስቲ ኤርትራ ብዘይ መብርሂ ንሰለስተ ካቶሊካውያን ካህናት፡ ኣባ ኣብርሃም ሃብቶም ገብረማርያም፣ ኣቦይ ምሕረትኣብ እስጢፋኖስን ጳጳስ ኣቡነ ፍቕረማርያም ሓጎስን ብ15 ጥቅምቲ ካብ ናይ ወጻኢ መገሻ ክምለሱ ከለዉ ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ኣብ ቀይዲ ኣእትዩ፡ ተሰዊሮም ይርከቡ።

ንምዃኑ ሲሃም ዓሊ ዓብዱ መን'ያ?

ሲሃም ብ3 ሚያዝያ 1997 ኣብ ሎስ ኣንጀለስ ተወሊዳ። ይኹን እምበር ኣቦኣ ዓሊ ዓብዱ ኣሕመድ ብፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝምራሕ መንግስቲ ብምኒስተርነት ይሰርሕ ስለዝነበረ ብሕጻና ናብ ኤርትራ ከደት። ኣብ 2012 ምኒስተር ዜና ዝነበረ ወላዲኣ ካብቲ ስርዓት ነብሱ ኣግሊሉ ናብ ኣውስትራልያ ተሰደ።

ወላዲኣ ነቲ ዘገልግሎ ዝነበረ ስርዓት ገዲፉ ምስ ሃደመ፡ ሲሃም ብ8 ታሕሳስ 2012 ድሕነታ ንከተውሕስ ናብ ሱዳን ክትሃድም ምስ ፈተነት እያ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትያ።

እታ ጓል 15 እንከላ ዝተኣስረት ሲሃም ብዝኾነ ይኹን ገበን ኣይተኸሰትን። ካብታ ዝተኣስረትላ እዋን ንደሓር እውን ዳግም ኣይተራእየትን።

ሰበ-ስልጣን ኤርትራ፡ ዓሊ ዓብዱ ምስ ሃደመ ንወዲ 87 ዓመት ኣቦሓጎ ሲሃም ዓብዱ ኣሕመድን ንሓወቦኣ ሓሰን ዓብዱ ኣሕመድን እውን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣእትዩዎም’ዩ።

ኣባሓጎኣ ኣቶ ዓብዱ ከኣ ኣብ ታሕሳስ 2017 ካብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ተፈትሑ ነዊሕ ኸይጸንሑ ዓሪፎም።

 ዘመድ ሲሃም ዓሊ ዓብዱ፡ ሲሃም ካብ እትእሰር ክሳብ ሕጂ ኣበይ ከም ዘላ ወይ ካብ መንግስቲ ዝዀነ ይኹን ሓበሬታ ከምዘይረኸቡ፡ ንሂዩማን ራይትስ ዎች ሓቢሮም።

ብዓለም -ለኸ ሕጊ ሰብኣዊ መሰላት፡ ንሓደ እሱር ብሓይሊ ምስ ቀየድካዮ ዝርከበሉ ቦታን ሃለዋቱን ንስድራ ቤቱን ትካላት ፍትሕን ምስዘይትሕብር፡ ወይ እቲ ሰብ ኣበይ ከም ዝኣተወን ከም እተቐትለን ምስ ዘይፍለጥ “ግዱድ ምስዋር” ተባሂሉ ይጽዋዕ።

ኣህጉራውያንን ዞባውያንን ተዋሳእቲ፡ ብፍላይ ከኣ እቲ ንሲሃም ድርብ ዜግነት ዝሃባ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ኣበይ ከም ዘላን ሃለዋታን ንምፍላጥ ቅልጡፍ ሓበሬታ ክሓትትን ብህይወት ከም ዘላ ከረጋግጹን ብዘይ ቅድመ-ኵነት ንክትፍታሕ ክጽውዑን ከምዝግባእ ሂዩማን ራይትስ ዎች ሓቢሩ ።

ምስዋር እሱራት ኣብ ኤርትራ

ኣብ ኤርትራ ከም ናይ ሲሃም ዘኣመሰለ ተርእዮ ሓዲስ ኣይኰነን። ብዙሓት እሱራት ብዝተኣሰርዎ፡ ኣብ ፍርዲ ከይቀረቡ፡ ሃለዋቶም ዘይፍለጡ ዜጋታት ብዙሓት'ዮም።

እቶም ብጂ-15 ዝፍለጡ ኣባላት ላዕለዋይ ጽፍሕታት መንግስቲ ዝነበሩ፡ ኣዳለውቲ ጋዜጣታት ብሕቲ ጋዜጠኛታት፡ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ከምኡ'ውን ተቓውሞኣዊ ዝንባለ ኣርኢኹም ብዚብል ክሲ ዝተኣስሩ ዜጋታት ውሑዳት ከምዘይኮኑ ኣምነስቲ ኢንተርናሺናል ዝርከቦም ሓያሎ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክዛረቡ ጸኒሖም እዮም።

ብሓጺሩ ኣብ ኤርትራ፣ ምእሳር፣ ምድስካል፣ ምንጻል፣ ምሽራብ ዜጋታት ዝውቱር'ዩ።

ኮሚሽን ምጽራይ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት (ኤርትራ) ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ኤርትራ ሓቲትካ መልሲ ዘይርከበሉ፡ ኣቤት ዘይትብለሉ ክሳብ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ዝኸይድ ከቢድ ግህሰት ከምዝፍጸም ገሊጹ ነይሩ።

Category: ትግርኛ

ብሪጣንያ፣ ኣብ ኤርትራ ንልዕሊ 21 ዓመታት ኣብ ማእሰርቲ ዝርከቡ ጋዜጠኛታትን ሰበ ስልጣን ነበርን ዝዝክር ስእላዊ ምርኢት ኣብ ህንጻ ፓርላማ ቀሪቡ

ኣብ ብሪጣንያ፣ ኣብ ኤርትራ ካብ መስከረም 2001 ኣትሒዞም ኣብ ማእሰርቲ ናይ ዝርከቡ ጋዜጠኛታትን ሰበ ስልጣን ነበርን ዝዝክር ስእላዊ ምርኢት ኣብ ህንጻ ፓርላማ ቀሪቡ።

እቲ ካብ 06 ክሳብ 09 ታሕሳስ ንህዝቢ ክፉት ኮይኑ ዝቐረበ ስእላዊ ምርኢት፣ ኣብ ኤርትራ ነጊሱ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት፣ ንዜጋታት ብዘይሕጋዊ መስርሕን ኢሰብኣዊ ኣተሓሕዛን፣ ኣብ ዘይፍለጥ ቦታ ከምዘጥፍእን ንምጉላሕ ዝዓለመ’ዩ።

እቲ ኣሳእል እሱራትን ሓጺር ታሪኾም ዝሓዘ ምርኢት፣ ንኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ክትከታተል ብዝቖመት ንኡስ ኮሚተ ፓርላማ ብሪጣንያ ዝተዳለወ ምዃኑ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።

ብመሰረት እቲ ሓበሬታ፣ እቲ ምርኢት ኣብ ህንጻ ፓርላማ ብሪጣንያ ዝቐረበሉ ምኽንያት፣ ኣቓልቦ ናይቶም ናብቲ ቀጽሪ ዝመላለሱ ኣባላት ባይቶ፣ ፖለቲከኛታት፣ ጋዜጠኛታትን ካልኦት ጸለውቲ ሰባት ንምስሓብ ተባሂሉ’ዩ።

Category: ትግርኛ

ነርወይን ካናዳን፣ መንግስቲ ኤርትራ ንዝመደቦም ሓለፍቲ ቆንስላዊ ኣገልግሎታት ነጺገን

ነርወይን ካናዳን፣ መንግስቲ ኤርትራ ንዝመደቦም ሓለፍቲ ቆንስላዊ ኣገልግሎታት ከምዝነጸጋ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ንራድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።ነርወይ፣ ዘርእሰናይ ተስፋይ ንዝተባህለ ብመንግስቲ ኤርትራ ንዝተመዘዘ ሓላፊ ቆንስላዊ ኣገልግሎታት፣ እወታዊ መልሲ ከይሃበቶ ኣዋርሕ ድሕሪ ምሕላፉ፣ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝተመደበ እቶም ምንጭታት ሓቢሮም።

ካናዳ’ውን ብተመሳሳሊ ዝነጸገቶ ተወልደ ዮውሃንስ ናብ ብሪጣንያ ከምዝተወዝዐ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።

ነርወይን ካናዳን ነዞም ክልተ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝተመደቡ ሓለፍቲ ቆንስላዊ ኣገልግሎታት ዝነጸጋሉ ምኽንያት፣ ምስቲ ብተሪር ዝቓወምኦ ምእካብ 2% ግብሪ ኣብተን ሃገራት ዝነብሩ ኤርትራውያን ዝተተሓሓዘ ምዃኑ’ዩ እቲ ሓበሬታ ኣመልኪቱ።

ኤርትራ ኣብዘን ሃገራት ናብ ደረጃ ኣምባሳደር ዝዓረገ ዝምድና ከምዘይብላ ይፍለጥ።

መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ሃገራት ስካንድናቭያ፣ ብደረጃ ፈጻሚ ጉዳያት ዝመደቦ ዲፕሎማሰኛ፣ ኣቶ የናስ ማና ክኸውን እንከሎ፣ ኣብ ካናዳ ግና ኣብዚ እዋን’ዚ ንጹር ጽፍሒ ዘለዎ ወኪል እቲ መንግስቲ የለን።

ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት

Category: ትግርኛ

‘ኤርትራዊ ሓታቲ ዑቕባ ኣብ ጀርመን፣ ብናይ ካራ መጥቃዕቲ ጓል 14 ዓመት ቆልዓ ቀቲሉ ካልኣይቲ ድማ ብኸቢድ ኣቝሲሉ።’ ፖሊስ

ኣብ ደቡባዊ ጀርመን፣ ኣብ ጎደና ብዝተፈጸመ ናይ ካራ መጥቓዕቲ፣ ጓል 14 ዓመት ቆልዓ ክትቕተል እንከላ ጓል 13 ዓመት ድማ ብጽኑዕ ቆሲላ ከምዘላ ፖሊስ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።እቲ ሎሚ ሰኑይ፣ 05 ታሕሳስ፣ ኣብ ሰዓታት ናይ ንግሆ፣ ኢለሪክበርግ ኣብ ዝተባህለ ከባቢ፣ ካራ ብዝሓዘ መንእሰያ ዝተፈጸመ መጥቓዕቲ፣ ናብ ትምህርቲ ንዝኸዳ ዝነበራ ተማሃሮ ‘ዩ ዒላማ ጌሩ።

ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸመ መንእሰያ፣ ወዲ 27 ዓመት ኤርትራዊ ሓታቲ ዑቕባ ምዃኑ መደበራት ዜና ጀርመን ንፖሊስ ብምጥቃስ ኣመልኪተን።

እቲ መንእሰያት ነቲ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍጻሙ፣ ናብ መዕቆብ ስደተኛታት ከምዝተመልሰ ዝሓበረ ፖሊስ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ ምህላዉ ኣረጋጊጹ።

ፖሊስ ጀርመን ብተወሳኺ፣ እቲ መንእሰይ፣ ነተን ቆልዑ ዝወግኣሉ ካራ፣ ካብቲ ግዝያዊ መዕቖቢ ሒዝዎ ናብ ጎደና ከምዝወጸን፣ ኣብ ዝተታሕዝሉ እዋን ድማ ኣብ ኢዱ ከምዝጸንሐን ኣፍሊጡ።

ምስኡ ኣብ ሓደ ክፍሊ ዝጸንሑ ክልተ ኤርትራውያን’ውን ምጽራይ ይካየደሎም ኣሎ።

መንነት ናይተን ግዳያት ዛጊት ኣይተሓበረን።

=====================