news

Category: ትግርኛ

ኤርትራን የመንን፣ ኣብ ህሉው ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪ ተዘራሪበን

ኤርትራን መንግስቲ የመንን፣ ኣብ ህሉው ኩነታት ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪ ብዝምልከት ሓሳብ ንሓሳብ ከምዝተለዋውጣ መርበባት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።እዘን ክልተ ሃገራት ነዚ ዝተዘራረባሉ፣ ጎኒ ጎኒ‘ቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኡጋንዳ ዝተኻየደ ዋዕላ ሻራ ዘይብለን ሃገራት‘ዩ።

ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፣ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ምስ የመናዊ መዘንኡ ኣሕመድ ቢን ሙባረክ፣ ብ19 ጥሪ ብኣካል ምርኻብ ነቲ ዘተ ከምዘካየዱ‘ውን እቲ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ የመን ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ ኣረጋጊጹ።

ኣብ መንግስቲን ሓይልታት ሑቱን፣ ተገማሚዓ እትርከብ የመን፣ ጸጥታ ገማግም ባሕራ ከተውሕስ ብዘይምኽኣላ፣ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ከምዘሎ ‘ዩ ዝግለጽ።

ብፍላይ ዝበዝሐ ክፋል ናይቲ ምስ ቀይሕ ባሕሪ ዘዋስን ክሊ ማይን የመን፣ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ‘ቲ ብኢራን ከምዝድገፍ ዝንገረሉ ሑቲ‘ዩ ዝርከብ።

ኣብ ስደት ኣብ ሪያድ ዝርከብ መንግስቲ፣ ብስዑዲ ዓረብ ክድገፍ እንከሎ፣ ሑቲ ድማ ብኢራን ከምዝሕገ‘ዩ ዝንገረሉ።

ብስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ዝምራሕ ሓይልታት ልፍንቲ፣ ኣብ 2015 ኣንጻር ሑቲ፣ ሰፊሕ መጥቃዕቲ ኣብ ዝኸፈተትሉ፣ ኤርትራ‘ውን ኣብ ጎነን ብምስላፍ፣ ክሊ ኣየርን ባሕራን ንሎጂስቲክን መጥቃዕን እቲ ልፍንቲ ከምዘፍቀደት ይዝከር።

Category: ትግርኛ

ኢጣልያ፣ ኣብ ወፍሪ ጸዓትን ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታትን ዘተኮረ ዋዕላ ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣካይዳ

ኢጣልያ፣ ኣብ ወፍሪ ጸዓትን ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታትን ዘተኮረ ዋዕላ ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣቃኒዓ። እቲ ‘ድልድል ንሓባራዊ ዕብየት‘ ብዝብል ስያሜ፣ ብ28ን 29 ጥሪ ኣብ ሮማ ዝተኻየደ ዋዕላ ኢጣልያን ሃገራት ኣፍሪቃን፣ እታ ኤውሮጳዊት ሃገራት ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ጸዓት ንምውሓስ ኣብ ዘኽእላ ናይ ቢልዮናት ዶላር ወፍሪ ንምትእትታው፣ ጎኒ ጎኑ ድማ ብመንገዲ ማእከላይ ባሕሪ ንዝውሕዙ ስደተኛታት ናይ ምግታእ መደባት ንምምይያጥን ዝዓለመ‘ዩ።

ኣንጻር ወጻእተኛታት ሕሉፍ ጽልኢ ንዘለዎ የማናዊ ሰልፊ ‘ፍራቴሊ ኢጣልያ‘ ወኪላ፣ ኣብ 2022 ናብ ስልጣን ብዝመጸት፣ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ጆርጅያ ሜሎኒ ዝምራሕ መንግስቲ ኢጣልያ፣ ንክልተ መዓልታት፣ ኣብ ሮማ ኣብ ዝወደቦ ዋዕላ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ልዕሊ 30 መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ብኣካል ተሳቲፎም።

ፕረዚደንት ናይታ፣ ሓተቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ብምፍራይ ምስ ቀዳሞት ሃገራት እትስራዕ ኤርትራ፣ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፍወርቂ፣ ብኤውሮጳዊት ሃገር ኣብ ዝተኣንገደ ዋዕላ ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ክሳተፍ፣ ኣብዚ ልዕሊ 20 ዓመታት እዚ ናይ ኢጣልያ ንመጀመርያ እዋኑ‘ዩ።

ብዋሕዚ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት እተማርር ኢጣልያ፣ ንምግትኡ ኣቐዲማ ምስ ሊብያን ቱኒዝያ ተመሳሳሊ ክልታዊ ውዕላት ከቲማ‘ያ።

ኣብ ርእሲ‘ዚ ኢጣልያ፣ ድሕሪ‘ቲ ኣብ መንጎ ሩስያን ዩክሬይንን ዝተኸስተ ኵናት፣ ናይ ጸዓት ጠለባታ ንምምላእ፣ ነዳዲን ጋዝን ምስ ዘፍርያ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ብፍላይ ምስተን ኣብ ሰሜን ዝርከባ፣ ናይ ወፍሪ ውዕላት ኣብ ምትእትታው ትርከብ።

ቀዳመይቲ ሚኒስተር ኢጣልያ፣ ጆርጅያ ሜሎኒ፣ ናብ ስልጣን ክትመጽእ ዝጎስጎሰትሉ ካብ ቀንዲ ራኢታታት ንዝኾነ ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታት፣ ኣብ ግብሪ ንምውዓሉ‘ውን፣ ብፍላይ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ሶማልን ምስ ዝርከብአን ሃገራት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኣብ ልምዓታዊ ሓገዝን ወፍሪን ዘተኮረ ውጥናት ከምዘለዋ በብእዋኑ ክግለጽ ጸኒሑ‘ዩ።

Category: ትግርኛ

ኣቓልቦ ዝሰሓበ መገሻ ፕረዚደንት ኢሳይያስ

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ሮማ፡ 28 ጥሪ 2024መራሒ ኤርትራ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ዝሓለፋ ሓያለ ዓመታት ኣብ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ክገይሽ እዚ ንፈለማ እዋን እዩ።ክሳብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዝነበረ እዋን፡ ካብ ከምዚኦም ዝበሉ ዋዕላታት ተነጺሉ'ዩ ጸኒሑ። ኣብ 2023 ግና፡ ናብ ዋዕላ መራሕቲ ሩስያን-ኣፍሪቃን፡ ድሒሩ'ውን ኣብቲ ስዑዲ ዓረብ ዘአንገደቶ ተመሳሳሊ ኣኼባ ክሳተፍ ተራእዩ።

ድሕሪ ሓያለ ዓመታት ናብ ዞባ ሕብረት ኣውሮጳ ዝኣተወ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኣብ መስከረም 2006 ን8 መዓልታት ዝጸንሐ "ናይ ስራሕ ምጻሕ" ኣብ ኢጣልያ ኣካይዱ ነይሩ።

ኣብ ግንቦት 2010 ድማ ኣብ ዋዕላ ፈረንሳ-ኣፍሪቃ ንምስታፍ ናብ ከተማ ኒስ ገይሹ ምንባሩ ይዝከር።

ስለዚ ድማ'ዩ ምብጻሕ ናይቲ ኣብ ባዕላውን ግዱድን ተነጽሎ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ፕረዚደንት ናብ ሮማ ኣቓልቦ ስሒቡ ዝርከብ።

ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዑስማን ሳልሕ፡ ከምኡ’ውን ኣብታ ሃገር ኣምባሳደር ኤርትራ ኮይኑ ዘገልገለ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ዘመደ ተኽለ ምስቲ ፕረዚደንት ተጓዒዞም ኣለዉ።

ቀዳማይ ሚኒስተር ኢጣልያ'ውን ድሕሪ'ቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተፈረመ ስምምዕ ሰላም 2018 ናብ ኣስመራ በጺሑ ነይሩ።

እቲ ኣብ ክፍላ ጥቅምቲ ናይቲ ዓመት ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ዝተራኸበ ቀዳማይ ሚኒስተር ነበር ጁሰፔ ኮንተ፡ ድሕሪ ነዊሕ ዓመታት ንፈለማ እዋን ናብ ኣስመራ ዝበጽሐ መራሒ ኣውሮጳዊት ሃገር እዩ ነይሩ።

Category: ትግርኛ

ኤርትራዊ ናትናኤል ተስፋጽዮን ኣብ ናይ ኣውስትራሊያ ቅድድም ዎርልድ ቱር ክላሲክ ካልኣይ ወጺኡ

ኤርትራዊ ናትናኤል ተስፋጽዮን ተቐዳዳማይ ጋንታ ሊድል-ትረክ ኤርትራዊ ናትናኤል ተስፋጽዮን ተቐዳዳማይ ጋንታ ሊድል-ትረክ ትማሊ ሰንበት ኣብ ኣውስትራሊያ ኣብ ዝተኻየደ ካድል ኢቫንስ ግሬት ኦሺን ረይስ (Cadel Evans Great Ocean Road Race) ዝተሰየመ ናይ ሓንቲ መዓልቲ ውድድር ካልኣይ ብምውጻእ፡ ኣብቲ ብዎልርልድ ቱር ክላሲክ ዝስየም ውድድር፡ ክመዝገብ ክኢሉ ኣሎ። እዚ ኣብ ውድድር ብሽክለታ ዓቢ ስም ዝዋሃቦ ውድድር ኮይኑ፡ ኤርትራዊ ቢንያም ግርማይ ኣብ በልጂዩም ውድድር ፍላንደርስ ድሕሪ ዘመዝገቦ ዓወት፡ ብኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ዝተረኽበ ኻልኣይ ዓወት’ዩ።

ኣብቲ 176.5 ኪሎሜተር ዝሸፈነ ናይ ኣርባዕተ ዙርያታት ቅድድም፡ ጋንታኡ ጕጅለ ፈልያ ብጽቡቕ ኣብ እትጓዓዘሉ ዝነበረት እዋን’ዩ ምስ መራሒት ጕጅለ ክጓዓዝ ዝጸንሐ ናትናኤል ንመዛዘሚ ሕንጻጽ ኣስታት 200 ሜትሮ ምስ ተረፎ’ዩ መጥቃዕቲ ፈንዩ።

ኣብ መጨረሽታ ኣብቲ ብመፍልዪ ካሜር (ፎቶ-ፊኒሽ) ዝተፈለየ ኣዝዩ ተቓራራቢ ዛዛሚ ውድድር ሕንጻጽ ወዲ ኒውስላንድ ላውራንስ ፒቲ ቀዳማይ ክኸውን እንከሎ፡ ናትናኤል ተስፋጽዮን ድማ ካልኣይ ኰይኑ ዛዚሙ። ምስ ጋንታ ኢንተርማሸ ዝወዳደር ጆርጅ ዚመርማን ሳልሳይ ኣብ ዝወጽኣሉ ውድድር፡ ኤርትራዊ ቢንያም ግርማይ’ውን ምስታ ካልኣይቲ ጉጅለ ብምዃን መበል 22 ተርታ ውድድሩ ዛዚሙ።