news

Category: ትግርኛ

ቢንያም ግርማይ፡ ኣብ ኣውስትራልያ ዕዉት ቅድድም ክላሲክ ኮይኑ

ሎሚ ሓሙስ 25 ጥሪ 2024 ወጋሕታ: ኣብ ኣውስትራልያ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ብሽክለታ: ተቐዳዳማይ በልጅዩማዊት ዎርልድ ቱር ቲም Intermarche-Wanty ኤርትራዊ ቢንያም ግርማይ: ቀዲሙ መዛዘሚ ሕንጻጽ ብምርጋጽ ዕዉት ኮይኑ::

እዚ ሎሚ ኣብ Surf Coast ብዝብል ስም ዝፍለጥ: 155 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዝሸፈነ ቅድድም ክላሲክ ዝተመዝገበ ረዚን ዓወት: ንቢንያም ቦኽሪ ዓወቱ ናይ ዓመተ 2024 እዩ:: ቢኒ በዚ ናይ ሎሚ ውጽኢት 125 ነጥብታት UCI ክኻዕብት በቒዑ ኣሎ::

ኣብ’ዚ እዋን ኣብ ጽቡቕ ቑመና ዝርከብ ቢንያም: ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን: ኣብ ተመሳሳሊ ሃገር ኣብ ዘካየዶ 6 መድረኻት ዝሓቖፈ ውድድር Tour Down Under ‘ውን: 2 ግዜ ምስ ቀዳሞት 3 ብሉጻት ተቐዳደምቲ ኣትዩ: ስሙ ኣብ ርእሲ ምድማቑ: ብሓፈሻ ኣብ ቕልስ ቀጠልያ ማልያ ሽኳ ካልኣይ ደረጃ ክስራዕ ክኢሉ እዩ::

ኣባል ኣሜሪካዊት ዎርልድ ቱር ቲም Lidl-Trek ኤርትራዊ ናትናኤል ተስፋጽዮን ብወገኑ: ሓሙሻይ ርእሱ ሃዲሙ ጽቡቕ ምንቕስቓስ ክገብር’ኳ እንተርፈደ: ኣብ ኣጋ መወዳእታ ብዓባይ ጉጅለ ስለ ዝተዋሕጠ ግን: መበል 62 ተርታ ተሰሪዑ ቅድድሙ ፈጺሙ::

ዝስዕብ ውድድር ቢንያምን ናትናኤልን: ዝመጽእ ሰንበት ወጋሕታ: 176.5 ኪሎ ሜትር ኣብ ዝዓምም ቅድምም ክላሲክ Cadel Evans Great Ocean ክኸውን እዩ::

Category: ትግርኛ

እስራኤል: ክልተ ኤርትራውያን ተቐቲሎም

ኣብ እስራኤል ‘ሪሾን ለጽዮን’ ኣብ ዝተባህለት ኢንዱስትርያዊት ከተማ ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ብዝተላዕለ ግጭት ክልተ ኤርትራውያን ከምዝተቐትሉ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን::ኣፈኛ ፖሊስ እታ 8 ኪሎሜተር ካብ ከተማ ቴልኣቪቭ ንደቡብ ርሒቓ እትርከብ ከተማ ‘ሪሾን ለጽዮን’ ከምዝሓበሮ: ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ብዝተላዕለ ግጭት ሓደ ወዲ 35 ዓመትን ካልኣዮን ብከቢድ ከምዝቖሰሉ ናብ ሆስፒታል ድሕሪ ምውሳዶም ድማ ከምዝሞቱ ይገልጽ::

እቲ ብቐዳም ለይቲ ዝተኻየደ ግጭት ኣብ ኣፍደገ ለይታዊ ትልሂት ከምዝነበረ: እቶም ዝተጋጨዉ መንእሰያት ኣልኮላዊ መስተ ሰትዮም ከምዝንነበሩን ፖሊስ ገበነኛታት ንምርካብ መርመራ ጀሚሩ ከምዘሎ ተፈሊጡ::

ድሕር’ቲ ኣብ ‘ሪሾን ለጽዮን’ ዝተኻየደ ግጭት ኣብ ማእከል ከተማ ቴልኣቪቭ’ውን ካልእ ናይ ኤርትራውያን ግጭት ከምዝነበረ ክልተ ኤርትራውያን ከቢድን ፈኩስን መቑሰልቲ ወሪድዎም ሕክምናዊ ክንክን ከምዝተገብረሎም ጸብጻብ ፖሊስ ብተወሳኺ የረድእ::

ኣብ እስራኤል ካብ 2007 ክሳብ 2012 ዝመጹ መብዛሕትኦም ኤርትራውያን ዝኾኑ ልዕሊ 30 ሽሕ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ክህልዉ እንከለዉ ሃገረ እስራኤል ከም ስደተኛታት ስለዘይትርእዮም ብቪዛ እያ ተንብሮም::

ኣብ እስራኤል ብሰንኪ ናይ ፖለቲካ ኣረኣእያ ፍልልይ ተደጋጋሚ ግጭት ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ክካየድ ጸኒሑ::

Category: ትግርኛ

ብሪጣንያ ብዛዕባ ምምላስ ኣምባሳደር ኤርትራ እንታይ ትብል?

ባንደራ ብሪጣንያን ኤርትራንሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ ኣብ ለንደን ዝነበረ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ሃገሩ ከምዝተመልሰ ንቢቢሲ ሓቢሩ።ንልዕሊ 8 ዓመት ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ብሪጣንያ ዝነበረ እስቲፋኖስ ሃብተማርያም፡ ብመሰረት መንግስቲ እታ ሃገር ዘቕረቦ ጠለብ'ዩ ክምለስ ተገዲዱ።

እቲ ስጉምቲ፡ ኤርትራ ነቲ ኣብ ፈለማ 2023 ዝተመዘዘ ሓድሽ ብሪጣንያዊ ኣምባሳደር ምቕባል ድሕሪ ምእባያ ዝተወስደ'ዩ።

ሰብመዚ ኤርትራ ስለምንታይ ነቲ ኣምባሳደር ከምዝነጸግዎ ብንጹር ኣይተፈልጠን።

ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ፡ ኮመንዌልዝን ዓለምለኻዊ ልምዓትን ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ መልሲ፡ ናብ ኣስመራ ዝመደቦ ኣምባሳደሩ ምንጻጉ ዘለዎ ተቓውሞ ንምስማዕ ኣብ ወርሒ መስከረም 2022 ንኣምባሳደር እስቲፋኖስ ጸዊዑ ኣዘራሪብዎ ከምዝነበረ ይገልጽ።

እወታዊ መልሲ ብዘይምርካቡ ድማ፡ ዲፕሎማስያዊ ርክብ "ብማዕረ" ክካየድ ንመንግስቲ ኤርትራ ጠለብ ኣቕሪቡ።

በዚ መሰረት ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ሃብተማርያም ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ካብ ለንደን ክወጽእ ተገዲዱ።

“ኣብ ለንደን ዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራን ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኤምባሲ ብሪጣንያን ኣብዚ እዋን’ዚ ብፈጸምቲ ጉዳያት’ዩ ዝምራሕ ዘሎ” ክብል ኣፈኛ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ ንቢቢሲ ትግርኛ ገሊጹ።

"ብቕልጡፍ ናብ ኣምባሳደራዊ ውክልና ክንምለስ ተስፋ ንገብር። ክሳዕ ሽዑ ግን፡ ዝምድናና ምሕያልን፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብ ንክልቴና ዘገድሱ ጉዳያት ብሓባር ምስራሕ ክንቅጽሎ ኢና” ኢሉ።

ኣብ 2019 ናብ ኤርትራ ዝተመደበ ብሪጣንያዊ ኣምባሳደር ኣሊስዴር ዎከር ኣብ መወዳእታ ሕዳር 2022 ጻኒሒቱ ወዲኡ ካብ ኣስመራ ምስንባቱ ይፍለጥ።

ስለምንታይ እቲ ንዕኡ ክትክእ ዝተመዘዘ ኣምባሳደር ተቐባልነት ዘይረኸበ ንምፍላጥ፡ ቢቢሲ ትግርኛ ካብ መንግስቲ ኤርትራ ሓበሬታ ንምርካብ ዝገበሮ ፈተነ ዛጊት ኣይሰመረን።

ዲፕሎማስያዊ ርክብ ክልቲአን ሃገራት ብዘይ ክልተኣዊ ዊንታ ካብ ደረጃ ኣምባሳደራት ናብ ፈጸምቲ ጉዳያት ምውራዱ ምሽሕካር ዝምድና ዘመልክት ክመስል ዝኽእል'ኳ እንተኾነ፡ ዘይምዕሩይ ረብሓታት ዘበገሶ ክኸውን ከምዝኽእል'ዮም ተንተንቲ ዝገልጹ።

ኣብ ለንደን ዝነብር ገዲም ኤርትራዊ ዲፕሎማሰኛ ኣምባሳደር ዓብደላ ኣደም ብዛዕባቲ ኩነታት ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ "እቲ ኣብ ግዱድን ባዕላዊን ተነጽሎ ዝነብር ስርዓት ኤርትራ ዝኸስቦ ወይ ዝኸስሮ ስለዘይብሉ" ነቲ ስጉምቲ ምውሳዱ ዓቢ ነገር ከይከውን ይኽእል'ዩ ይብል።

"ብሪጣንያውያን ግን፡ ከም ሓደ ዓለምለኻዊ ሓይሊ መጠን ኣብቲ ዞባ ዓቢ ረብሓ ኣለዎም። ስለዚ ኣብ ሃገራት እቲ ዞባ ዘለዎም ህላወ ኣገዳሲ'ዩ፡ ቀጠባዊ እንተዘይኮነ'ውን፡ ብጸጥታ ዓይኒ ጥራይ ክጥምትዎ ይኽእሉ'ዮም"።

"ስለዚ ከምኡ ስለዝኾነ ክልቲኦም ወገናት ነቲ ዓው ዓው ኣይመርጽዎን'ዮም" ይብል እቲ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ጂቡቲን ሱዳንን ኮይኑ ዘገልገለ ዓብደላ።

ዲፕሎማስያዊ ምንጭታትና ከምዝብልዎ፡ ኣብ ካልእ መዳያት ናይቲ ዝምድና ዝተፈጥረ ሓድሽ ነገር የለን፡ ምናልባት’ውን ክልቲኦም ወገናት ነቲ ኩነታት ብስቱር ሒዞሞ ምጽንሖም፡ እቲ ኩነታት ዘየድሊ ኣሉታዊ መልእኽቲ ከየመሓላልፈሎም ዝሰግኡ’ዮም ዝመስሉ።

እንተኾነ ግን ብፍላይ፡ እታ ኣምባሳደራ ዝተነጽገ ብሪጣንያ ንኣምባሳደር ኤርትራ ካብታ ሃገር ክወጽእ ምግባራ፡ ኣብ መንጎ ኣስመራን ለንደንን እንተወሓደ ዘይምቅዳው ፈጢሩ ከምዘሎ ዝእምት'ዩ።

ዝምድና ክልቲአን ታሪኻዊ መበገሲ ዘለዎ ኮይኑ ኣብ እዋን ካልኣይ ኲናት ዓለም ንመግዛእቲ ኢጣልያ ኣብ ኤርትራ ብኲናት ዝሰዓረት ብሪጣንያ፡ ካብ 1941 ክሳብ 1952 ን10 ዓመታት ብመጒዚትነት ንኤርትራ ኣመሓዲራታ ነይራ።

እቲ ዘመናዊ ትምህርቲ ኣብ ምስፋሕን ፖለቲካዊን ሲቪካውን ምንቅስቓሳት ክህሉ ብምፍቃድ ዝዝከር ምምሕዳር እንግሊዝ፡ ብኢጣልያውያን ዝተተኽለ ኢንዱስትሪታት ብምዕናውን፡ ኣብቲ እዋን ኤርትራ ናጽነታ ከይትረክብ ዓንቂፋን ክትመቓቐል ወጢኑን ተባሂሉ’ውን ይንቀፍ'ዩ።

ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ግን፡ እታ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣዕቊባ ዘላ ብሪጣንያ፡ ሓንቲ ካብተን ኣብ ኤርትራ ንዝፍጸም ምግሃስ መሰላት ክነቕፋ ዝጸንሓ ምዕራባውያን ሃገራት’ያ።

ቅድሚ ሒደት ዓመታት’ውን፡ ክሳብ ሎሚ ዝቕጽል ዘሎ ናብ ኤርትራ ዝገሹ ዜጋታታ ናብ ምድራዊ ዶባት ከይጽግዑ መጠንቀቕታ ኣውጺኣ ትርከብ።

ሰብመዚ ኤርትራ ብወገኖም ንፖሊሲታት ብሪጣንያን መሻርኽታን ብዝተፈላለየ መንገዲ ክነቕፉ ጸኒሖም’ዮም።

ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ኣብ ለካቲት 2015 እዩ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ሰሜን ኣየርላንድን ብምዃን ወረቐት ስርሑ ብወግዒ ንነፍስሄር ንግስቲ ኤልሳቤጥ ካልኣይቲ ኣረኪቡ።

ካብ ሚያዝያ 2016 ጀሚሩ’ውን ተንቀሳቓሲ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኣየርላንድ ኰይኑ ከገልግል ጸኒሑ’ዩ።

Category: ትግርኛ

ኣብ መንጎ ኤርትራን ብሪጣንያን እንታይ’ዩ ኣጋጢሙ ዘሎ?

ኤምባሲ ኤርትራኣብ ለንደን ዝጸንሐ ኣምባሳደር ኤርትራ እስቲፋኖስ ሃብተማርያም ብመንግስቲ ብሪጣንያ ካብታ ሃገር ክወጽእ ከምዝተኣዘዘ ተፈሊጡ’ሎ። መርበብ ሓበሬታ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ለደንን ከምዘመልክቶ፡ ላዕለዋይ ሓላፊ ናይቲ ኤምባሲ (ሚሽን) ፈጻሚ ጉዳያት ኣቶ ሳልሕ ዓብደላ ምዃኑ ይጠቅስ።

ዲፕሎማስያዊ ምንጭታት ንቢቢሲ ከምዝሓበርዎ፡ እቲ ብመንግስቲ ብሪጣንያ ዝተወስደ ስጕምቲ፡ ነቲ ኤርትራ ኣቐዲማ ዝወሰደቶ ተመጣጣኒ ውሳነ ግብረመልሲ ዝህብ’ዩ።

ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ኤርትራ ዝተመደበ ኣምባሳደር ብሪጣንያ ብመንግስቲ ኤርትራ ተቐባልነት ስለዘይረኸበ ናብ ኣስመራ ክኸይድ ኣይክኣለን።

ስለምንታይ ሰብመዚ ኤርትራ ነቲ ኣምባሳደር ከምዘይተቐበልዎ ዛጊት ብንጹር ዝተገልጸ የለን።

ቢቢሲ ትግርኛ ካብ መንግስቲ ኤርትራ ሓበሬታ ንምርካብ ዝገበሮ ፈተነ ዛጊት ኣይሰመረን።

ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ኣብ ለካቲት 2015 እዩ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ሰሜን ኣየርላንድን ብምዃን ወረቐት ስርሑ ብወግዒ ንነፍስሄር ንግስቲ ኤልሳቤጥ ካልኣይቲ ኣረኪቡ።

ብሪጣንያ፡ ሓንቲ ካብተን ነቲ ኣብ ኤርትራ ዝፍጸም ምግሃስ ሰባዊን ሲቪካዊን መሰላት ክነቕፋ ዝጸንሓ ምዕራባውያን ሃገራት’ያ።

መርበብ ሓበሬታ ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት እታ ሃገር ከምዝሕብሮ፡ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኤምባሲ እታ ሃገር ንዜጋታቱ ቆንስላዊ ኣገልግሎታት ከምዝህብ ይጠቅስ።

ነቶም ዜግነት ክልቲአን ሃገራት ዘለዎም ንምሕጋዝ ከምዝጽገም’ውን ኣስፊሩ’ሎ።

ብዘይካዚ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዘለዎ ናይ ጕዕዞ መጠንቀቕታ ኣብ ቦታኡ ከምዘሎን፡ ዜጋታት ብሪጣንያ፡ ናብ ዶባት ጅቡቲ፡ ኢትዮጵያን ሱዳንን ክበጽሑ 25 ኪሜ ምስተረፎም ክምለሱ የጠንቅቕ።

ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ሃብተማርያም ካብ ሚያዝያ 2016 ጀሚሩ’ውን ተንቀሳቓሲ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኣየርላንድ ኰይኑ ከገልግል ጸኒሑ’ዩ።