ናይ ሕድሕድ ፍልልያትና ንመን የርብሖ መን ኢዩ ኸ ሓድነትናን ጥርናፈናን ዘስምብዶ

ህዝቢ ኤርትራ ልኽዕ ከም ካልኦት አህዛበ ዓለምና ዝተፈላለየ ባህሊ፣ ቋንቋ፣ ሃይማኖት፣ ብሄር ፣ቀቢላ ፣አንዳ ክህልዎ ባህሪያዊ ኤዩ። እዚ ኻአ ሃብታም መልልዪና እዩ።ገዛእቲና “ፈላሊኻ ግዛእ” ዝብል ሜላ ተጠቂሞም ንህዝቢ ኤርትራ ተፋቂሩን ተጠርኒፉን መሰሉ ንኽይሓቲት፣ ብሃይማኖት ብአውራጃ ብቢሄር ፋሕ ብትን ንኸእትዉሉ ብዙሕ ጻዕሪታት አካይዶም። ይኹን እምበር ብዘታእታተዉዎ ብዝኾነ ይኹን ጸቢብ ዝትሕዝትኡ ጸኒሓዊ ስምዒታት ከይተታለለ፣ አብቲ ንነዊሕ ዓመታት ዘካየዶ ፖለቲካውን ብረታውን ቃልሲ፣ ብሓድነትን፣ ፍቅርን፣ ሓልዮትን፣ ምክብባርን፣ ኩቡርን ከቢድ ሰፍ ዘይብልን ዋጋ ከፊሉ፣ ኤርትራ ሃገርና ልኡላውነታ ተረጋጊጹ አብ ዓለም ከም ሃገር ንኽትፍለጥ አብቂዑዋ።

ሃገርና ኤርትራ ልኽዕ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ተገላጊላ ሓንቲ ልኡላዊት ሃገር ትኹን እምበር፣ ህዝቢ ኤርትራ ግን ጻማ መስዋእቱን፣ ጻማ ዝኸፈሎ ኩብሩን ከቢድን ዋጋ አይረኸበን። ብዉሑዳት ሸፋቱ ሓርነቱ ተጨውዩ፣ ተጠሊሙ፣ “ቁማር” ተባሂሉ፣ አብዚ ንሳለላሳ ዓመታት ተቀራሪቡ ዘሎ ናይ ነጻነት ዕድመ ካብ እዋን መግዛእቲ ዝኸፈአ፣ ባርነትን ውርደትን ስደትን ከርተትን፣ ሓሳረ መከራን ከም ዘሕልፍ ገይሮሞ።

እሱ ጥራይ ዘይኮነውን አብ ኮረሻ ስልጣን ተውጢሖም ንክነብሩ፣ ረቂቅ ሜላ ተጠቂሞም፣ ብቐጥታ ይኹን ብኢደ ዙር፣ ናይ ምፍልላይን ምብትታን ሕንዚታቶም እንዳነዘርግሑ አብ ነንሕድሕዱ ከምዝይተአማመን ገይሮሞ ይርከቡ።

ከም ውጽኢቱ ድማ ድሕር’ቲ ኩሉ አብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝወረደ ሓሳረ መከራ ሎሚ አብዚ እዋን እዚ፣ አብ መላእ ዓለም ፋሕ ኢሉ ዝርከብ ኤርትራዊ ፍትሒ ንምንጋስ ብጥርናፈ ተላዒሉ “ይአክል” ክብል ይስማዕ አሎ።

እዚ ናይ ይኣክል ጉዕዞ እውን ከይተረፈ ሎሚ አብ ቅድሚኡ ብዙሕ ብድሆታትን ሓርጎጽጎጽን የጋጥሞ ኣሎ፣ ገለ ደለይቲ ፍትሒ ተመሲሎም ገሊኦም ልኡኻት ገሊኦም ተብለጽቲ፣ አንፈቱ ከስሕትዎ ናይ ሃይማኖት ናይ አውራጃ ናይ ወገን ናይ ዓሌት ናይ ቋንቃታት ፍልልያት ንምንዛሕ፣ ኮነ ኢሎም ተዓጢቆሙሉ ይርከቡ። ብዙሓት ድማ ብገርሆም ክደናገሩን ክታለሉን ከም ዝጀመሩ ኩላትና ንከታተሎ ዘለና ሓቂ ኢዩ።

ሎምስ አብዚ ናይ አፈርክቡ እዋን፣ ፍልልያትና አጻቢብና ሓድነትና አደልዲልናን ተጥርኒፍናን አንጻርዚ’ዚ ዓማጺ አፌመናዊ ስርዓት ደው ክንብል ዝግባእ፣ አስላማይ ዶ ክስታናይ፣ ሓማሰናይ ዶ ሰረዎታይ አከልጉዝታይ ዶ ወዲ ባርካ፣ መታሕት ዶ ከበሳ፣ ትግሪኛ ባ ዓረብ እንዳተበሃሃልና ፋሕ ክንብልን፣ ሕድሕድና ክንወቃቀሲን ይግባእ ዶ ኢሎ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ፡ ካብ ሃገራዊ ሕልንኡ ተበጊሱ ብንጽህና ነብሱ እንተ ዝሓትት፣ “አይፋሉን ንዑ ደኣ ልቢ ነዕቢ” ክብል ምመለሰ ዝብል ዕግበት ኣሎኒ።

ልኽዕ ነዚ ሰራምን ነውራምን ሕማማት አብ ዉሽጥና ክዘርኡ፣ ለይቲን ማዓልትን፣ ላዕልን ታሕትን ዝብሉ ብዙሓት ኢዮም። ገሊኦም በቲ አረመናዊ ስርዓት ዝተላእኩ ክኾኑ ከለዉ፣ ገለ ኻአ አብ ሓድነትናን ዓወትና ረብሓ ዘይብሎም ኣብ ዝባና ታሓንጊሮም፣ ደለይቲ ፍትሒ ተመሲሎም፣ ዳግማይ አብ ቀጻሊ ሕስረትን ባርነትን መከራን ክንነብር ዝደልዩና ሓደስቲ ጎሓላሉ አለዉ።

እቲ፣ ንህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፣ ነቶም በቲ ዝቃላሕ ዘሎ ናይ ምፍልላይ አጀንዳታት ዝተታለሉ ካአ ብፍላይ፣ ከነጽሮ ዝደሊ እዚ ዝስዕብ ኢዩ፦

ምፍልላይ ሰራም ሕማም መንሽሮ ንሕብረተሰብና  ክኸዉን እንከሎ፣ ብኻልእ ሸነኽ ግን፣ እቲ ቀንዲ መሳርሒ ናይ ሸፍታ ስርዓትን መጋበርያታቱን ኢዩ።

ምፍልላይን ምንጽጻግን እስኪ ብግቡእ አብ ዉሽጥና ከምይ ኢሉ የስፋሕፍሕ አሎ? ካበይ ከ ጀሚሩ? ናበይ ገጹ ኢዩ ዝዝርጋሕ? መንዮም ከ እቶም ተረባሕቲ? ሓቢርና ንርኣዮ።

ንአብነት ገለ ካብኦም ንህዝብና ፋሕ ብትን ንከእትዉሉ ሓያል ወፈራ ናይ ምንእኣስን ጠቐነን ዘመተን አንጻር ሓደ ሃይማኖት ይዝርግሑ፣ ንምድንጋርን ተነጽሎታትን ምፍጣርን ጽልእን ቂምን ንምስፍሕፋሕ ንምፍርራህን ድማ ንስግር ዶብ ዝርከቡ ዘይ ኤርትራውያን ጎረባብትና አሕዋትና እዮም ብደምን፣ ብባህልን፣ ብሃይማኖንት፣ ብመውስቦን. . . ወዘተ ሓደ ኢና እንዳበሉ፣ ነቶም ናትና እዮም ዝብልዎም ከታልሉን ከዳናግሩዎምን ትረኽቦም።

ከይ ዋዓሉ ከይሓደሩ ድማ ነቶም ሓደ ሃይማኖት ኢና እንዳበሉ ዝፈተዉዎም ክመስሉ፣ አንጻር’ቲ ካልእ ሃይማኖት ዘላዓዕሉዎምን ዝጠርንፍዎምን ዝነበሩ ኤርትራውያን፣ ካልእ ሓዲሽ ሜላ ተጠቂሞም፣ ብአውራጃታት ፋሕ ከብልዎም ድማ ትርኢ። ነቶም ደቂ ሓደ አውራጃ ኢና ኢሎም አንጻር እቶም ካልኦ አውራጃታት ዘላዓዕልዎም ድማ፣ ተመሊሶም ብወረዳ ፋሕ የብልዎምን ብቀቢላ ይብታትንዎምን ወያ ምፍልላይ ሕማም ስለዝኾነት ድማ እንዳ አስፋሕፈሐት ብእንዳታት ሰጊራ ክሳብ አብ ውሽጢ ስድራ ቤት ናይ ምትፍናንን ምንጽጻግን መርዚታታ ትነዚሕ። እቶም ዳቂ ሓደ ሃይማኖን ብሃይማኖቶም አይትጠርነፉ፣ ወላ እቶም ደቂ ከባሳ ዶ ቆላ አይትጠርናፉ፣ ደቂ ሓደ አውራጃ ደቂ ሓደ ብሄር አይትጠርነፉ፣ እንታይ ደአ ፋሕ ብትን ኢሎም ንሕድሕዶም ክካሰሱን ጸለመ ክዝርግሑን ክወቃቀሱን፣ እዛ አብ ሶሻል ሚድያ ንርእያ ዘለና ሂወት፣ ናይ ጽልእን ክፍአትን ሽርሕን ኩሉ አብ “ላይቭ” እንዳወጸ ክግዕር ይሓድርን ይውዕልን።

ከም ዉጽኢቱ ድማ፣ ህዝብናን ፍትሓዊ ቃልሱን ንቅድሚት ኣብ ክንዲ ምስጓም፣ ከም ሽንቲ ገመል ኩሉ ጊዜ ንድሕሪት ጥራይ ክንምለስ ንርከብ። አረመናዊ ስርዓት ህግደፍ ከኣ ምሒር አብ ልዕሌና ዘለዎ ንዕቀት ገንፊሉስ፣ አብ ማእከል ከተማታትና ይኹን አብገጠራት ብእግሩ ይኹን ብመኪና ከምድላዩ ሽናዕ ክብል ክርእዩ፣ ሰብ ሕልና ሃገራውያን ኩምትር ይብሉ።

እሞ ከም ህዝቢ ኤርትራ ካብዚ ናይ ምፍልላይን ምንጽጻግን ምትፍናንን ምውቅቃስን ሂወት፣ በዝስ እንታይ ኢና ክንረብሕ? ጥቅምናኸ እንታይ ኢዩ? ንቅድሚት ክንስጉም ከ ንክእል ዶ? ደለይቲ ፍትሒስ ንጽዋዕ ነታ ፍትሒ ከነረጋግጻ ንኽእል ዶ፣ ንህዝብናን ሃገርናን ንምድሓን ብቅዓት አለና ዶ? ንዝብሉ ሕቶታት  ብቅንዕና ክንምልስ እንተኾይና። አይፋሉን ዝብል መልሲ ጥራይ ኢና ክንረኽበሉ እንኽእል።

ብእንጻሩ ግን ዝረብሐ አካል አሎ ዶ ምስ እንብል፣ እወ ንሱ ካአ እቲ ንብርሰት ሃገርናን ንምጽናት ህዝብናን ተዓጢቁ ዘሎ አብ ሃገርና ተኮዲጩ ዘሎ አረመናዊ ምምሕዳር ሸፋቱ አገልገልቱን ኢዮም ።

እሞ ከ ዳእ ሕጂ እንታይ ይሓይሽ፣ አብ ነንሕድሕድና ሰፌን ጉራደን ዶ ነስሕል፣ ካብ ምትሕምማይን ምጽልላምን ሰጊርና አንጻር ሕድሕድና ዶ ብጋህድ አብ ቃልዕን ወጺእና ንተዓጠቅን ንግጠም፣ መን አብልዕሊ መን እዩ ጸብለል ዝብል፣ መን አብ ልዕሊ መን ኢዩ ክዕወት፣ መን ተሳዒሩ መን እዩ ኽ ክስዕር፣ ስቅ ኢልና ዶ ንተዓዘብ።

በሉ እቲ ውጽኢት ንጹሩን ብሩህን ካብ ኮነ ንፋቀር ዶ ንጻላእ፣ ንሳነ ዶ ንቀሓሓር፣ ንላዘብ ዶ ንተፋነን፣ ሓንቲ አካል ዶ ንኹን ንበታተን ??

ብሃይማኖት ብሄር፣ አውራጃ ፣ ቀቢላ፣ ወረዳ ፣ እንዳ ተፈላሊኻ ትረኽቦ ረብሓ ፈጺሙ የለን።

እታ ኤርትራ ንባዕላ ህልውቲ ክትከዉን ትኽእል፣ ኩላትና ኤርትራውያን ብፍቅሪ ብስኒት ብልዝብን ምክብባርን ሓድነትና አድልዲልና ክንነብር ፍቃደኛታት ምስ ንኸውን ጥራይ ኢያ ክትህሉ ትኽእል። ብፍላይ አብዚ እዋን እዚ ድማ ነዛ ካብ ኢድና ትሞልቆና ዘላ ሃገርና ከንትርፋን፣ ንህዝብና ከነድሕኖንን፣ ዕድመ ስልጣን አረመናዊ ስርዓት ከነሕጽሮን፣ ካብ ሱር መሰረቱ ቦንቂስና ምስ ሳዓብቱብን አገልገልቱን አብ ናይ ታሪኽ ጎሓፍ ደርቢና፣ ሓርነትና ክንጒናጸፍ ንክእል። ንኤርትራና ሓንቲ ፍትሓዊትን ዲሞክራስያዊትን ብልጽግትን ሃገር ኮይና ንክትነብር፣ ኤርትራዊ ወለዶታት ኮሪዖም ተሓቢኖም ዝነብሩላ ኤርትራ ክንሃንጽ ንበቅዕ።

አሚን ጃብር (አሚኖ)

04 ነሓሰ 2019